Phương pháp tính can chi của ngày dương lịch

Số ngày dương lịch của từng tháng, từng năm tính theo quy tắc nhất định, nên ta có thể tính được số ngày từ một mốc cố định đến bất kỳ ngày tháng năm nào cũng chính xác.

Quy tắc tính số ngày của dương lịch là:

• Năm thường có 365 ngày.
• Năm nhuận có 366 ngày.
• Trước ngày 10-4-1582, cứ 4 năm lại có 1 năm nhuận.
• Từ ngày 4-10-1582 trở đi, người ta phát hiện ra đến năm 1882 số ngày đã chậm so với lịch thời tiết là 10 ngày, nên sau ngày 4-10-1582 đến ngày 16-10-1582 bỏ 10 ngày từ 5-10 đến 14-10-1582.

Từ năm 1582, quy tắc là những năm chia chẵn cho 4 nhưng không chia hết cho 400 thì không phải là năm nhuận, như các năm 1700, 1800, 1900, 2100, 2200, 2300, v.v.

Công thức tính: Gọi X là số hiệu can chi của ngày cần tìm, ta có công thức sau:

Trong đó:

• Nx là năm dương lịch đang tính.
• m là số ngày từ tháng 1 năm Nx đến ngày tính.
• n là 47 trước tháng 10-1582 hoặc 57 sau tháng 10-1582. Sau ngày 28-2 của các năm chẵn trăm mà không chia hết cho 400, thì đến mỗi năm đó, n lại tăng thêm 1.

Ví dụ:

• Sau 28-2-2900 thì n = 6.
• Sau 28-2-2300 thì n = 62.

Ví dụ I: Tính ngày can chi của ngày 7-9-1997.

• Ở đây, Nx = 1997.
• n = 60.
• m = 31 + 28 + 31 + 30 + 31 + 30 + 31 + 31 + 7 = 250.

Thay vào công thức ta được:

x = 49
49 là số hiệu can chi của ngày Nhâm Tý. Vậy ngày 7-9-1997 là ngày Nhâm Tý.

Ví dụ 2: Tính ngày can chi của ngày 11-1-2101.
Ở đây Nx = 2101
n = 60 (sau 28-2-2102 thì n = 61)
x = [(2101-1) × 365,25 + 110 × 69]

56 là số hiệu can chi của ngày Kỷ Mùi.
Vậy ngày 11-1-2101 là ngày Kỷ Mùi.

Ví dụ 3: Tính can chi của ngày 10-2-1570.
Ở đây Nx = 1570
n = 47
m = 31 + 10 = 41

Thay vào công thức ta được:
x = [(1570-1) × 365,25 + 41 – 47]

Vậy ngày 10-2-1570 là ngày Giáp Tuất.