Phương pháp xác định tháng sao

Các tài liệu cổ cho biết, năm sao giác có tháng giêng ứng với sao tam. chu kỳ của tháng là 12, còn chu kỳ của sao là 28. bội số chung nhỏ nhất của 12 và 28 là 84. do đó, sau 7 năm (tương đương 84 tháng), tháng giêng và sao tam sẽ trùng nhau. chúng ta chỉ cần xác định sao của tháng giêng mỗi năm, các tháng tiếp theo sẽ là sao liền kề theo thứ tự.

lưu ý: năm được tính theo dương lịch, còn tháng giêng được tính theo âm lịch.

cách tính sao tháng giêng

1. chia năm dương lịch cho 7 để tìm số dư (d): d = số dư của (năm ÷ 7)
2. tính giá trị a: a = d × 12 + 5
3. xác định sao tháng giêng:

• nếu a ≤ 28: a chính là số sao tháng giêng.
• nếu a > 28: b = a – 28, số sao tháng giêng là b.

quy ước:

• sao giác được đánh số 1.
• đếm từ sao giác để xác định sao tương ứng với kết quả.

ví dụ minh họa

ví dụ 1: tìm sao tháng giêng năm 1996

1. chia 1996 cho 7: 1996 ÷ 7 = 285 dư 1
2. d = 1, a = 1 × 12 + 5 = 17
3. sao tháng giêng năm 1996 là sao vị có số 17.

ví dụ 2: tìm sao tháng giêng năm 1980

1. chia 1980 cho 7: 1980 ÷ 7 = 282 dư 6
2. d = 6, a = 6 × 12 + 5 = 77
3. 77 – (2 × 28) = 77 – 56 = 21, sao tháng giêng năm 1980 là sao sam số 21.

muốn tìm sao của tháng giêng những năm trước công nguyên, thì lấy sao tam là số 0, đếm ngược a + 5, số gặp sao nào thì sao đó là sao của tháng giêng năm cần tìm.

ví dụ: tìm sao tháng giêng năm thứ 2 trước công nguyên

1. chia 2 cho 7: 2 ÷ 7 = 0 dư 2
2. a = 2 × 12 + 5 = 29, 29 – 28 = 1
3. tháng giêng năm thứ 2 trước công nguyên là sao phòng số 1.