Cách đổi năm Can Chi sang năm Dương Lịch

Phương pháp tính toán:

Chu kỳ của năm Can Chi là 60 năm, bắt đầu từ Giáp Tý = 1 đến Quý Hợi = 60. Số thứ tự của các năm trong chu kỳ 60 năm này không thay đổi, nên điều quan trọng là phải biết năm Can Chi cần đổi vào trong chu kỳ 60 năm cách đây bao nhiêu lần 60 năm.

Các bước tính đổi:

1. Ước tính năm Can Chi cần đổi cách đây khoảng bao nhiêu năm. Số ước tính này có thể sai số trước năm Can Chi cần đổi là 59 năm và sau năm Can Chi cần đổi là 59 năm. Ký hiệu số năm trước ước tính là X.
2. Chọn năm Giáp Tý gần đây nhất là năm Dương Lịch nào. Ví dụ, năm Giáp Tý gần đây nhất là 1984.
3. Tìm năm Giáp Tý gần năm cần đổi nhất.Để làm vậy, lấy số năm ước tính X chia cho 60, sau đó lấy thương số chẵn (bỏ số dư) của X chia cho 60 nhân với 60. Lấy năm Dương Lịch Giáp Tý gần nhất trừ đi tích số chẵn/60 sẽ được năm Giáp Tý gần nhất với số thứ tự của năm Can Chi cần đổi trong bảng 60 năm Giáp Tý, từ đó sẽ được năm Dương Lịch cần đổi.

Ví dụ:

Hưng Đạo Vương sinh năm Tân Mão, đầu đời nhà Trần. Tính xem Hưng Đạo Vương sinh năm Dương Lịch nào (tức là đổi năm Tân Mão đầu đời nhà Trần sang năm Dương Lịch).

Cách tính đổi:

1. Ước tính đầu nhà Trần đến nay khoảng gần 800 năm (X = 800).
2. Năm Giáp Tý gần đây nhất là năm 1984.
3. Tìm năm Giáp Tý đầu đời nhà Trần gần năm Tân Mão.800 : 60 = 13 (bỏ số dư)

   13 x 60 = 780 năm.

   1984 – 780 = 1204 (năm Giáp Tý).

   Số thứ tự của năm Tân Mão trong chu kỳ 60 năm Giáp Tý là 28.

   1203 + 28 = 1231.

Vậy, Hưng Đạo Vương sinh năm Dương Lịch là 1231.

Phương pháp tìm số thứ tự năm Can Chi trong 60 năm Giáp Tý bằng tay.

Trong 60 năm Giáp Tý có 6 tuần là: tuần Giáp Tý, tuần Giáp Tuất, tuần Giáp Thân, tuần Giáp Ngọ, tuần Giáp Thìn và tuần Giáp Dần. Tìm năm Can Chi nằm trong tuần nào.

Ví dụ: Tìm năm Tân Mão nằm trong tuần nào.

• Gọi cung Mão là Giáp Tý tính ngược lại chiều kim đồng hồ từ Át đến Dần, Bính ở Sửu… đến Tân ở Thân. Vậy năm Tân Mão nằm trong tuần Giáp Thân.
• Lấy số thứ tự của cung đầu tuần (Giáp Thân là cung đầu tuần có số 21), dếm tiếp đến cung Dậu là 22, Tuất là 23… đến Mão là 28. Vậy năm Tân Mão có số thứ tự là 28.

Ví dụ: Đổi năm Quý Tỵ là năm vua Lê Trang Tông khởi binh diệt nhà Mạc phục hưng nhà Lê là năm Dương Lịch nào?
Cách tính:

• Nhà Lê trung hưng cách đây gần 500 năm (X = 500).
• Năm Giáp Tý gần đây nhất là năm 1984.
• Tìm năm Giáp Tý gần năm Quý Tỵ mà vua Lê Trang Tông khởi binh diệt Mạc:
  500 ÷ 60 = 8 (bỏ số dư).
  8 x 60 = 480 năm.
  1984 – 480 = 1504.
  Năm Giáp Tý gần năm Quý Tỵ nhất là năm 1504.
• Năm Quý Tỵ có số thứ tự là 30.
  1504 + 30 = 1534.
  Vậy năm Quý Tỵ vua Lê Trang Tông khởi binh diệt Mạc là năm 1534.